POCZWÓRNY SKARB z RATUSZOWEJ WIEŻY

Sensacyjne znalezisko trafiło do Muzeum Ziemi Szprotawskiej od anonimowego darczyńcy. Muzealnicy mówią wprost o skarbie - cennych dokumentów, który był aż czterokrotnie uzupełniany.

Tak więc w kopule dużej wieży ratusza w drewnianym pudełeczku, które zostało ponownie zamknięte w ołowianej osłonie i razem złożone - Tak zaczyna się tajemniczy odręcznie spisany dokument z lipca 1789 roku. Najstarsze są papierowe obrazki z wizerunkami św. Laurencjusza i Jana Apostoła, które włożono do kopuły w 1721 roku, kiedy to po pożarze wschodnia wieża ratusza została odbudowana. Zadaniem obrazków była zapewne ochrona wieży od nieszczęśliwych uderzeń piorunów. W sumie możemy mówić o ponad 20 egzemplarzach przeróżnych dokumentów, które na okazję remontów zwyczajowo wkładano do kopuły w latach 1721, 1789, 1826 i 1894. Wartość niektórych z nich jest bezcenna, a szczególnie trzy krótkie kroniki miejskie opatrzone oryginalnymi podpisami burmistrzów, radnych, urzędników, dowódców garnizonu etc., a w jednym przypadku także oficjalną pieczęcią miasta na gwieździstej papierowej podkładce. Ponadto wykazy starszych cechowych, duchownych, celników i innych powszechnie szanowanych obywateli. Wyczytamy w nich między innymi tak znane nazwiska jak Goeppert, aptekarz i ojciec słynnego w świecie paleobotanika oraz wrocławskiego naukowca, czy Laube, murarz i ojciec jednego z najbardziej znanych poetów niemieckich oraz dyrektora teatru dworskiego we Wiedniu. Także zasłużony dla miasta ekonomista baron von der Goes, dowódca garnizonu von Steinmann i wiele wiele innych. Skarb wzbogacają egzemplarze wszystkich rodzajów gazet wydawanych w mieście, niezwykle czytelne sprawozdania budżetowe, arkusze z tłoczonymi pieczęciami miejskimi i firmowy papier szlachcica z przyszprotawskiej Iławy, herbu dwie podkowy.
Z odbudową wież w XVIII wieku wiąże się historia katastrofy budowlanej. Otóż wieża zachodnia zawaliła na drugi dzień po oddaniu do użytku. Natomiast wschodnia, w której znaleziono dokumenty, od tamtego czasu jeszcze stoi. Podczas huraganu Cyryl w 2007 roku wieża przejściowo straciła część iglicy.
To wielkie szczęście dla muzeum, gdyż placówka na raz wzbogaca się o dużą ilość oryginalnych i dobrze zachowanych szprotawskich archiwaliów. W kronikach, gazetach i raportach zawarte są ciekawe informacje dla historyków.
Skarb z ratuszowej wieży jest obecnie prezentowany w sali wystaw czasowych wraz z ekspozycją poświęconą programowi badawczemu dotyczącemu Wałów Śląskich.
Więcej o skarbie na www.skarbszprotawa.oz.pl

ZJAZD RODU DIEBITSCHÓW

W ostatni dzień wakacji 2008 Chichy na moment stały się stolicą świata... dla rodu von Diebitsch.

Diebitschowie zaciekawieni jak również zainspirowani postępem prac remontowych w pałacu oraz jego działalnością kulturalną, zapragnęli spotkać się i po raz pierwszy wspólnie odwiedzić dawną siedzibę rodową w Chichach (do 1945 Kunzendorf).
Przybyli goście (ok. 50 osób) pochodzili ze wszystkich kontynentów, a delegacji przewodził najstarszy z rodu Caspar von Diebitsch (80), obecnie zamieszkały w Australii. Powojenne Chichy odwiedza drugi raz. Rodzinny pałac opuścił już w styczniu 1945 roku, kiedy od wschodu zbliżał się wojenny front.
Dla gości przygotowano poczęstunek serwowany przez stylowo przyodziane hostessy z firmy Zamki Polskie. Przedstawiciel delegacji otrzymał na pamiątkę świeżo wydaną monografię gminy Małomice. Ażeby Diebitschowie nie zapomnieli o Chichach i ziemi małomickiej, otrzymali specjalnie przygotowane foldery turystyczne.
Spotkanie było także okazją do uroczystego odsłonięcia marmurowego popiersia księżniczki Wilhelminy, które szczęśliwie odnalazła w stawie obecna właścicielka pałacu, Pani Lena Brudzińska.
Zdjęcia ze zjazdu na stronie: www.chichy.startowy.com

APTEKARSKI DAR

O niezwykle cenne eksponaty wzbogaciło się Muzeum Ziemi Szprotawskiej. A to za sprawą darczyńcy, pani Genowefy Nalikowskiej-Bilińskiej, właścicielki apteki Eliksir w Szprotawie. Przekazała ona na rzecz muzeum komplet zabytkowych szklanych naczyń, pochodzących z przedwojennej apteki miejskiej, tzw. pod murzynkiem (Mohrenapotheke Sprottau). W aptece tej w XIX wieku pracował światowej sławy paleobotanik Heinrich Goeppert, swojego czasu także profesor Uniwersytetu Wrocławskiego. Butelczyny z ciemnobrązowego szkła posiadają oryginalne szklane zamknięcia oraz opatrzone są doskonale zachowanymi etykietami z nazwami odczynników chemicznych. Naczynia można już podziwiać na wystawie. Muzeum składa darczyńcy serdeczne podziękowania.
W muzeum trwa także czasowa wystawa pn. Wały Śląskie - 200 lat legendy.

NOWA PUBLIKACJA REGIONALNA - KSIĄŻKA o MAŁOMICACH

Podczas czerwcowej uroczystej sesji Rady Miejskiej w Małomicach została zaprezentowana pierwsza w powojennej historii publikacja monograficzna poświęcona tej gminie.
W profesjonalnie wydanym opracowaniu na 92 stronach zaprezentowano walory przyrodnicze, historyczne, zabytkowe i turystyczne ziemi małomickiej, wzbogacając prace o oryginalne ilustracje. W książce można przeczytać między innymi o granicznym zamku w Janowcu, nieistniejących już pałacach w Małomicach i ich tajemnicach, ostatnich odkryciach w temacie Wałów Śląskich, uroczej wiosce poligonowej Koberbrunn. Do tego lokalne legendy, pochodzenie nazwy Małomic i obszerne kalendarium.
Jej wydanie jest związane z tegorocznymi obchodami 40-lecia nadania praw miejskich Małomicom. Pytać o nią należy w małomickim magistracie.

WAŁY ŚLĄSKIE w REJESTRZE ZABYTKÓW/ DNI SZPROTAWY - WYSTAWA

W czerwcu 2008 Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków na wniosek Muzeum Ziemi Szprotawskiej i po uzyskaniu pozytywnej opinii Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Zielonej Górze, wpisał do rejestru zabytków pod numerami L-84/C i L-85/C odcinki zabytku oznaczone jako stanowiska archeologiczne Biernatów i Sieraków, położone na terenie Nadleśnictwa Szprotawa. Ten - najdłuższy ziemny zabytek archeologiczny w Polsce po raz pierwszy trafia do rejestru konserwatora. Na wpis czekają jeszcze inne odcinki na terenie województw lubuskiego i dolnośląskiego.
Przypomnijmy, że szprotawskie muzeum pod patronatem Towarzystwa Bory Dolnośląskie jest autorem prac badawczych, które pozwoliły istotnie zbliżyć się do rozwikłania tajemnicy legendarnego artefaktu.
Podczas Dni Szprotawy w sali wystaw czasowych muzeum została otwarta ekspozycja poświęcona Wałom Śląskim (pierwsza taka w Polsce), a na przyszły rok planowane jest wydanie książki.

13 CZERWCA GODZ. 10.00 UROCZYSTE OTWARCIE PARKU

31 maja 2007 szprotawska rada miejska podjęła uchwałę o ustanowieniu zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Park Słowiański na obszarze leśnym o powierzchni ok. 85 ha położonym w pradolinie Bobru. Na 2008 w parku zaplanowano pewne inwestycje. Na spotkaniu roboczym przy udziale przedstawicieli magistratu, nadleśnictwa i Towarzystwa Bory Dolnośląskie uzgodniono przebieg nowej ścieżki spacerowo-dydaktycznej, której alejki zostały oznakowane głazami narzutowymi z wyrytymi numerami. Na trasie powstały miejsca odpoczynkowe, mapa turystyczna, a do parku wchodzimy przez stylową bramę. Dla turystów przygotowano folder informacyjny. Oficjalne otwarcie 13 czerwca o godz. 10.00.
Dokumentację utworzenia tego nowego obszaru chronionego opracowało w czynie społecznym dla miasta Towarzystwo Bory Dolnośląskie, a prace w parku wykonuje szprotawski magistrat oraz Nadleśnictwo Szprotawa. To dobry przykład współpracy na rzecz lokalnego rozwoju.

KARTA dla KOLEKCJONERÓW

Centrum Poczty ORJ Zielona Góra wydało limitowaną okolicznościową kartę pocztową dla Muzeum Ziemi Szprotawskiej, w nakładzie 2 tys. egzemplarzy. Zaprojektowana przez Oficynę Wydawniczą Dekograf karta przedstawia budynek Bramy Żagańskiej, narysowany przez artystę Panagiotisa Karagiorgisa z Żagania. Można ją nabyć w szprotawskim oddziale Poczty Polskiej.
Okazją do jej wydania jest 90. rocznica powstania pierwszego muzeum w Szprotawie.

MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ OCHRONY ZABYTKÓW

W wojewódzkich obchodach Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków w Żarach (11.04.br.) wzięła udział delegacja z Muzeum Ziemi Szprotawskiej. Jednym z punktów programowych była prezentacja lubuskiej architektury rezydencjonalnej, podczas której pokazywano i omawiano także obiekty z terenu gminy Szprotawa. Ponadto Lubuska Konserwator Zabytków, Pani Barbara Bielinis-Kopeć, wręczyła Panu Maciejowi Borynie srebrną odznakę za opiekę nad zabytkami, przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

WAŁY ŚLĄSKIE do REJESTRU

W marcu br. pracownicy Nadleśnictwa Szprotawa oraz Muzeum Ziemi Szprotawskiej dokonali na swoim terenie dokładnej inwentaryzacji topograficznej najdłuższego zabytku w regionie, znanego pod nazwą Wałów Śląskich.
Lubuski Konserwator Zabytków zamierza wpisać obiekt do rejestru zabytków, by zapobiec w przyszłości jego niszczeniu. Szprotawscy leśnicy już od kilku lat odnoszą się z właściwą troską do Wałów Śląskich, nie wpuszczając w ich zasięg ciężkiego sprzętu. Z ust leśników padły także propozycje, by początek i koniec zabytku oznakować widocznymi słupami, albowiem zainteresowani i turyści mają duże problemy z ich odnalezieniem.
Procedura wpisu Wałów do rejestru zabytków został zainicjowany przez muzeum, które przekazało do urzędu konserwatora takowy wniosek i raport z własnego programu badawczego.

MEDAL dla REGIONALISTY

Podczas lutowej sesji Rady Miejskiej w Szprotawie, burmistrz Franciszek Sitko dokonał wręczenia Medalu za Zasługi dla Gminy Szprotawy Panu Waldemarowi Jędroszkowiak. Jak odczytane zostało w uzasadnieniu, odznaczony od wielu lat jest inicjatorem i sprzymierzeńcem inicjatyw w dziedzinie kultury i promocji, a także jednym z pomysłodawców i współrealizatorów restytucji szprotawskiego muzeum regionalnego. Z racji wykonywania swoich obowiązków służbowych jest osobą, która wielokrotnie przysłużyła się miastu i gminie w sytuacjach zagrożenia klęskami żywiołowymi, wykazując oddanie i poświęcenie. W.Jędroszkowiak jest działaczem Towarzystwa Bory Dolnośląskie.

NATURA 2000 a SZPROTAWA

Na oficjalnej stronie Ministerstwa Środowiska dowiadujemy się, że znaczne obszary południowej i wschodniej części gminy Szprotawa (z ostoją przyrody Bunkrowe Wzgórza przy samym lotnisku włącznie) zostały objęte Dyrektywą Ptasią w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. W 2007 roku Komisja Europejska otrzymała od polskiego rządu dokumentację z nowymi obszarami wyznaczonymi do ochrony. Wejście obszaru do sieci Natura 2000 wiąże się z ograniczeniami w zakresie użytkowania terenu, m.in. w zakresie budownictwa, drogownictwa, inwestycji zagrażających, użytkowania wód, lasów, łąk etc. Mapkę z zaznaczonym obszarem zamieściliśmy pod linkiem w prawej kolumnie strony >>>>

2008 - ROK MATUSZKIEWICZA

Towarzystwo Bory Dolnośląskie i Muzeum Ziemi Szprotawskiej ogłosiły rok 2008 - Rokiem Felixa Matuszkiewicza, zasłużonego szprotawianina żyjącego w latach 1885-1956. Dr Matuszkiewicz, z wykształcenia adwokat, zasłynął jako wybitny pasjonat regionalista, badacz i publicysta. W 2008r. mija dokładnie 100 lat, kiedy 23-letni Matuszkiewicz sprezentował rodakom "Historię miasta Szprotawy" (oryg. Geschichte der Stadt Sprottau), uznaną za wybitne dzieło kronikarskie miasta na Dolnym Śląsku. Bieżący rok to ponadto 80-rocznica otwarcia założonego przez Matuszkiewicza pierwszego muzeum miejskiego (Sprottauer Laube- und Heimatmuseum). W związku z rocznicami zostaną zorganizowane okolicznościowe imprezy mające popularyzować postać i dorobek Matuszkiewicza. Więcej informacji o zasłużonym obywatelu Szprotawy - patrz link w prawej kolumnie.

O POWSTANIU MUZEUM

Inicjatywa powołania do życia szprotawskiego muzeum zrodziła się w 2002 r. przy organizowaniu się w mieście stowarzyszenia Towarzystwo Bory Dolnośląskie, które jest organem założycielskim Muzeum. W zastępczym lokalu przy Pl.Ewangelickim 1 (biuro PSL) od tego roku grzecznościowo gromadzono pierwsze eksponaty. Przełomowe znaczenie miało przejęcie od gminy zabytkowego budynku Bramy Żagańskiej na jesieni 2003 r. Wojewoda Lubuski wyraził zgodę na nieodpłatne przekazanie budynku pod warunkiem zorganizowania w nim właśnie Muzeum Ziemi. Przy zaangażowaniu TBD oraz sympatyków, m.in. kółka historycznego z Gimnazjum nr 1 i kółka PTTK ze Szkoły Podstawowej nr 1, Muzeum Ziemi Szprotawskiej otwarto w dniu 18 czerwca 2004 r. Organizatorzy Muzeum otrzymali na ręce prezesa TBD list gratulacyjny od Burmistrza Szprotawy, a Lubuski Konserwator Zabytków uznał lokalizację Muzeum w dawnym budynku bramnym za jak najbardziej odpowiednią. Pracownicy Muzeum, wywodzący się z TBD, obsługują placówkę społecznie. Z ramienia gminy w Muzeum pracuje także uprawniony opiekun, wyznaczony przez Zarząd TBD. MZSz przyjęło od gminy do realizacji następujące zadania: ochronę i promocję gminnego dziedzictwa kulturowego, edukację regionalną i ekologiczną oraz promocję i informację turystyczną. W Muzeum funkcjonują 4 działy: archiwaliów, archeologiczno-historyczny, przyrodniczy i turystyczny. Na przestrzeni pierwszych lat działalności, m.in. dzięki szerokiemu zakresowi, dużej aktywności i naciskowi na promocję, Muzeum wpisało się w krajobraz kulturalny, turystyczny i topograficzny Szprotawy, będąc jednoznacznie kojarzone i przedmiotowo wykorzystywane przez szkoły, studentów i turystów. Muzeum szprotawskie jest jedyną tego typu placówką w całym regionie Borów Dolnośląskich. Od 2005 r. Muzeum nosi imię dr Felixa Matuszkiewicza (1885-1956) - uznanego szprotawskiego historyka, badacza, publicysty i założyciela pierwszego w mieście muzeum (do 1945). MZSz jest kontynuatorem tejże tradycji. Do najcenniejszym eksponatów należy zaliczyć m.in.: tasak bojowy z XVI w., najstarszą kronikę miejską z XVIII w., kufer cechu szprotawskich stolarzy, kule bombardujące z XV w., urny KŁ. Z wyprawy badawczej do źródła Bobru, z okolic zbiornika Bukówka, zebrano kolekcję skamieniałości roślinnych z górnego karbonu, m.in. lepidendron (3 mln lat temu). Muzeum współpracuje naukowo z podobnymi placówkami, a przede wszystkim z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Jest instytucją muzealną właściwą także dla gmin sąsiednich, tj. Przemkowa, Małomic i Niegosławic, wchodzących w skład dawnego powiatu szprotawskiego. Programy badawcze muzeum: Wały Śląskie, Szprotawski Zamek, Gród Chrobrego, Bitwa pod Przemkowem 1015, Białe plamy Borów Dolnośląskich, Podziemia Szprotawy.